Karlheinz Stockhausen: Orchester-Finalisten vol jeugdig elan #HF17

In de aanloop naar het Stockhausen-retrospectief in 2019 klonk dinsdag 20 juni Orchester-Finalisten in Muziekgebouw aan ’t IJ. Twaalf studenten van het Koninklijk Conservatorium in Den Haag tekenden voor een levendige uitvoering, vol jeugdig elan. Het publiek beloonde hen terecht met een ovationeel applaus.

Fris en jeugdig

Het in 1995 gecomponeerde ensemblestuk Orchester-Finalisten, de tweede scène uit Mittwoch aus Licht is fris en jeugdig. Dit deel van de operacyclus Licht is gewijd aan de samenwerking en verzoening tussen Michael, Eva en Lucifer, de drie hoofdpersonen. Twaalf musici spelen in de woorden van de componist ‘hoog in de lucht. De afzonderlijke solisten vliegen dichterbij, ieder in en boven zijn eigen ruimte’. Zij doen auditie voor een plaats in een orkest, begeleid door een tapecompositie met elektronische klanken en opgenomen omgevingsgeluiden.

Geestige klankprojecties

Deze komen via acht rondom ons opgehangen luidsprekers tot ons. Met kinderlijk plezier geeft Stockhausen elke musicus een eigen klankprojectie mee. Hoboïst Leon Westerweel speelt een vurige partij in de ingetogen akoestiek van een kathedraal. Celliste Begonia Chan pareert dapper het ruisen en klotsen van de zee. We horen vliegtuigklanken bij schelle multiphonics van klarinettist Daniele Zamboni; een tjoekende stoomlocomotief bij ronkende lijnen van fagottist Sjoerd Frishert en vogelgekwetter bij een springerige vioolpartij van Marieke Kosters.

Tirza Leenman & studenten Koninklijk Conservatorium (c) Ada Nieuwendijk

Theatrale gebaren

Allengs worden de studenten vrijer en brengen zij ook Stockhausens theatrale aanwijzingen vol overgave en met kennelijk speelplezier over het voetlicht. Altvioliste Elisa Karen Tavenier spreidt diva-achtig haar armen nog voor ze een noot gespeeld heeft; fluitiste Tirza Leenman toont zich een ware ballerina. Soepel steekt zij haar instrument de hoogte in, een sprongetje makend om een nóg hogere noot te treffen.

Trombonist Nuno Silveira Texeiro kronkelt al glissandi spelend over de vloer. Een mummie (Josselin Antoine) ‘verlost’ hem met een ferme bekkenslag uit zijn lijden. Het stuk besluit met een kort tutti, vanuit de zaal ingezet door de hoornist (Simão Caetano da Fonseca). De studenten spelen hun hondsmoeilijke partijen uit het hoofd. – Bijna vlekkeloos.

Trombonist (c) Ada Nieuwendijk

Hoorniste overstemd door elektronica

Helaas was het voor de pauze geprogrammeerde NEBADON voor hoorn en tape minder geslaagd. Dit is het 17e uur uit de cyclus Klang, die Stockhausen bij zijn dood in 2007 onvoltooid achterliet. Hoorniste Christine Chapman treedt aan in oranje tuniek en witte broek en speelt trefzeker haar virtuoze partij. De in wezen romantische solo wordt echter overstemd door luide, elektronische klanken die eveneens octotonisch op ons worden afgevuurd.

Op den duur gaat het almaar rondom ons cirkelende bombardement aan klanken zelfs irriteren: zonde van die mooie hoornpartij. Je krijgt bijna medelijden met Chapman, die zich echter kranig staande houdt. Na een sierlijke pirouette aan het slot trekt zij zich waardig terug in de coulissen.

Christine Chapman (c) Klaus Rudolph

Maar de aanstekelijke uitvoering van Orchester-Finalisten maakt de avond helemaal goed. Met hun toegewijde en verzorgde spel bewijzen de studenten niet alleen hun hoge kwaliteit, maar geven zij bovendien de sombermensen het nakijken die ageren tegen het Stockhausen-retrospectief.. Een geweldig initiatief dus van Koninklijk Conservatorium, Holland Festival en De Nationale Opera om Stockhausens in 2019 centraal te stellen. Door jonge mensen actief te betrekken bij de uitvoeringspraktijk blijft zijn erfgoed behouden voor de toekomst.

Zaterdag 24 juni storten de pianobroers Lucas en Arthur Jussen zich op Mantra. Ik kan niet wachten!

Holland Festival Proms, za 24 juni 19.30 uur Concertgebouw: Arthur & Lucas Jussen spelen Mantra van Stockhausen

Advertisements
This entry was posted in music, review and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Karlheinz Stockhausen: Orchester-Finalisten vol jeugdig elan #HF17

  1. Beste Thea,
    Genoten heb ik van de audio opname Stockhausen Orchester finalisten… Geen moment van vervreemding c.q. verveling…. sinds ik zelf componeer sta ik veel meer open voor contemporaire muziek..
    Mei Groetnis
    Loek

  2. theaderks says:

    Dat is geweldig om te horen! Dank voor je reactie.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s