Van Baerle Trio speelt ‘Tombeau pour Ton de Leeuw’

Van Baerle Trio: Hannes Minnaar; Gideon den Herder, Maria Milstein, foto Marco Borggreve

Zijn composities zijn het resultaat van een fusie van twee in hem levende, tegengestelde krachten. Enerzijds de wil om de in hem levende creatieve energie om te zetten en te kanaliseren in strakke, abstracte klankstructuren, anderzijds de neiging tot directe actie, het omzetten van de creatieve impulsen in een onmiddellijk, emotioneel geladen gebaar.’

Aldus Ton de Leeuw (1926-1996) over zijn student en vriend Daan Manneke (1939), die zijn leermeester eerde in verschillende composities. Zo droeg hij zowel het orkestwerk Sine nomine als Symphonies of Winds voor blaasorkest of orgel aan hem op. In 1998 componeerde hij Tombeau pour Ton de Leeuw voor vier mannenstemmen, waarvan hij later ook versies maakte voor o.a. gamba solo, cello en piano, en zelfs harp, cello en vijfstemmig koor.

Ton de Leeuw (c) Muziekencyclopedie

Ton de Leeuw (c) Muziekencyclopedie

Voor het Van Baerle Trio realiseerde hij een nieuwe bewerking voor piano, viool en cello, die op vrijdag 6 januari zijn wereldpremière beleeft in het AVROTROS Vrijdagconcert in TivoliVredenburg. Ik sprak Daan Manneke in 2015 naar aanleiding van een hommage-concert voor Ton de Leeuw.

Waarom wilde je bij Ton de Leeuw studeren?

‘Ton de Leeuw was een internationaal gezochte en gewaardeerde docent: vanuit de hele wereld stroomde men naar Amsterdam om compositie bij hem te studeren. Ik had in 1968 een cursus muziekesthetiek bij Olivier Messiaen gevolgd, en herkende bij De Leeuw dezelfde ondogmatische en open houding ten aanzien van het componeren. Het stond voor mij vast dat hij mijn nieuwe leraar moest worden. In ons land gold hij als eigenzinnig en onorthodox, omdat hij zich onttrok aan gangbare stijlen. Hij ontwikkelde een eigen stem, meer gericht op belichting dan op ontwikkeling.’

‘Zelf vergeleek hij zijn compositiemethode met de werking van een caleidoscoop. Het patroon lijkt dynamisch omdat het kleurenpalet voortdurend verandert, maar er komt geen enkele kleur bij, evenmin gaat er eentje af. Het is een in zichzelf ronddraaiend geheel, dat de illusie van beweging wekt. Zo schiep hij een circulaire tijdsbeleving, als een soort ‘eeuwigheid’ in een spiralen muziektrappenhuis.’

Daan Manneke (c) Manneke.nl

Daan Manneke (c) Manneke.nl

Heeft je eigen muziek raakvlakken met die van De Leeuw?

‘Ik denk het wel. Dat zit hem bijvoorbeeld in het gebruik van modaliteit in plaats van een rigide atonale systematiek. We hebben ook allebei een feeling voor vocaal, lineair denken en een ‘romaanse’ sonoriteit met lange, cantando lijnen. Ook delen we een voorliefde voor de Franse taal, die een zekere verhevenheid en monumentaliteit genereert. Ton is me zeer dierbaar, ik schreef als eerbetoon mijn Tombeau pour Ton de Leeuw 1926-1996, waarnaar in 2015 ook een cd vernoemd is met een versie voor cello en piano.’

Een muziekjournalist schreef hierover: ‘Daan Mannekes Tombeau pour Ton de Leeuw sluit naadloos aan bij de impressionistische klanken van Ravel. In slechts enkele minuten roept hij een wereld vol licht melancholieke herinneringen en droombeelden op, opgetekend in zachte, warme kleuren.’

Ik ben benieuwd hoe de versie voor piano, viool en cello gaat klinken in de uitvoering door het Van Baerle Trio van Hannes Minnaar, Maria Milstein en Gideon den Herder. Zij plaatsen Tombeau pour Ton de Leeuw naast pianotrio’s van Beethoven, Ravel en Tristan Keuris.

 Het concert wordt live uitgezonden op Radio 4. Meer informatie via deze link.
Foto Van Baerle Trio: Marco Borggreve

Advertisements
This entry was posted in music, news and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s